Sinds 1 januari 2009 is Maria van Nieukerken dirigent van Toonkunst Rotterdam als opvolger van Daan Admiraal.
Maria van Nieukerken (1975) studeerde koordirectie bij Daniel Reuss aan het Sweelinck Conservatorium te Amsterdam. Aan hetzelfde instituut studeerde ze enkele jaren hoofdvak piano bij Marcel Baudet en Alexandre Hrisanide. Ze volgde lessen koor- en orkestdirectie bij o.a. Marcus Creed, Jos van Veldhoven, Paul van Nevel, Hans van den Hombergh en Mark Shapiro (NY). In 1999 werd ze toegelaten tot de 'Internationale Meisterkurs Chorleitung' onder leiding van Eric Ericson in Duitsland. In 2003 nam ze deel aan de masterclass van Uwe Gronosttay en Hartmut Haenchen met het Nederlands Kamerkoor. In september 2004 won ze tijdens de halve finale van de 'International Competition for Young Choir Conductors' in Wenen de speciale "Baerenreiter Urtext Preis".
Maria is artistiek leider en dirigent van het jonge professionele kamerkoor PA'dam en het Nederlands Studenten Kamerkoor (NSK). Met ingang van seizoen 2008-2009 is zij tevens werkzaam als dirigent van beide koren van Philharmonisch Koor Toonkunst te Rotterdam. Tot en met juni 2009 was Maria verbonden aan het Groot Concertkoor Amsterdam. Verder organiseert Maria samen met organist Wim Dijkstra sinds 2004 de serie 'Bach in Monnickendam'.
Met PA'dam brengt Maria uiteenlopende programma's en bereidt het koor tevens voor op produktie van anderen, zoals projekten met Xynix Opera, Holland Symfonia en het Metropole Orkest. Bij het NSK concentreert Maria zich op hedendaagse Nederlandse muziek. Met dit gezelschap maakte Maria in april 2008 een tournee naar Maribor (Slovenie). Tijdens het Europa Cantat Festival in juli 09 was het NSK Choir in Redence en dirigeerde Maria Bibabo van Simeon Ten Holt tijdens het openingsconcert in de Jaarbeurs. In november zal Maria het NSK dirigeren tijdens het festival Hommage aan Daan Manneke te Breda. Bij Toonkunst Rotterdam dirigeert Maria komend seizoen o.m. Poulencs Stabat Mater, Bachs Mattheus Passion en Mendelssohns Der erste Walpurgisnacht. In mei 2009 nam ze met Toonkunst Rotterdam deel aan het Vaasa International Choir Festival waar zij o.a. Brahms' Ein Deutsches Requiem dirigeerde.
Verder werkt Maria veelvuldig als
assistent-dirigent bij o.a. Collegium Vocale Gent, Cappella Amsterdam
en het Deutsches Kammerchor. In november zal zij met Collegium
Vocale Gent een produktie met Beethovens Messa Solemnis
voorbereiden. In de hoedanigheid van assistent- dirigent werkte
ze nauw samen met dirigenten als Reinbert de Leeuw, Philippe Herreweghe,
Zsolt Nagy, Stefan Asbury, Heinz Holliger en Marcus Creed. Het
Deutsches Kammerchor heeft Maria tevens gevraagd om in 2010 een
CD-opname met hen te maken.
In het verleden leidde Maria vele uiteenlopende projecten,
zoals de International Bigband Rotterdam, de hedendaagse operaproductie
Der Fahrradstandoper en diverse projecten met de Mattheus Passion
en de Johannes Passion van J.S. Bach. Vorig seizoen leidde Maria
twee nieuwe produkties bij mannenensemble The Gents: 'Over Vrouwen
en Fabels' en 'Met een Tango en een Traan'. Ook verzorgde Maria
verschillende workshops, waaronder een workshop voor zangers in
de serie van de Pieterskerk Utrecht en een cursus ensembleleiding
voor muziekschooldocenten. In 2009 was Maria voor het derde achtereenvolgende
jaar jurylid van het Nederlands Festival voor Vocale Ensembles.
Maria richt zich de laatste jaren nadrukkelijk op experimenten
van muziek en theater in "reguliere concerten", om de
lading van (soms minder toegankelijke) muzikale werken voor zowel
musici als publiek een extra dimensie te geven. In sommige gevallen
verzorgt zij zelf een totale regie van de uit te voeren werken,
zoals bij Ten Holts Bi-Ba-Bo door het NSK. Andere voorbeelden
zijn de live-muzikale toelichtingen voorafgaand aan de concerten
van de serie 'Bach in Monnickendam', J.S. Bach's Johannes Passion
uit het hoofd door PA'dam, de NSK-tournee van 2006 met het acrobatenduo
'Hoog & Laag', concerten met het GCA met Jenkins' Mass for
Peace in choreografie, en het Requiem van Mozart: uit het hoofd
gezongen en 'voor het eerst beluisterd' door de in vol ornaat
aanwezige Wolfgang en Constanze Mozart zelf…
foto's gemaakt door Michael Gan bij de uitvoering
van der Messias van Mozart/Händel in de Doelen op 9 dec.
2008