In mei 2009 hebben het Philharmonisch Koor Toonkunst Rotterdam en het Kamerkoor Toonkunst Rotterdam onder de projectnaam "Revontulet 2009" een reis gemaakt naar de 17e editie van het internationale korenfestival in Vaasa, Finland. Het was een zeer bijzondere en succesvolle reis. Op deze webpagina willen wij graag onze ervaringen met u delen.
In 2006 begon het onder diverse koorleden te kriebelen: het werd weer tijd voor een buitenlandse reis met Toonkunst Rotterdam. De eerste wilde ideeën voor een nieuwe buitenlandse reis werden geopperd en de 'slapende' Stichting Toonkunst Apollo werd geactiveerd om de organisatie van de reis op te pakken. Het vorige stichtingsbestuur - dat de reis naar Boedapest in 2003 had georganiseerd - werd afgelost door een kersvers nieuw bestuur dat uiteindelijk zou gaan bestaan uit vijf koorleden: Michael Gan (voorzitter), Ton van de Nieuwenhuijzen (secretaris), Ines Lellek (penningmeester), Marike Kuiper en Harko Stolte. Na het houden van een enquete onder het koor over diverse aspecten die met een buitenlandse reis te maken hebben (bestemmingen, reisduur, financiën etc), werd er vanaf begin 2007 gericht gezocht naar mogelijke bestemmingen binnen Europa. Wij hadden onszelf als organisatie als doel gesteld om het uitwisselen van muziekculturen en het samenwerken met andere musici mogelijk te maken tijdens deze reis en besloten onze zoektocht toe te spitsen op korenfestivals. Vanwege de druk bezette agenda van het koor in 2008, werd tevens besloten om de reis in 2009 plaats te laten vinden.
In juni 2007 viel de beslissing: we kozen voor het jaarlijkse korenfestival in Vaasa, Finland. De reeds gelegde contacten met de festivalorganisatie waren erg prettig en het festival maakte een professionele indruk en had een indrukwekkende lijst van koren die er al eerder hadden opgetreden. Daarnaast heeft Finland een hoogwaardige koorcultuur, was Finland voor de meeste Toonkunstleden nog een onontgonnen gebied en zou het festival in 2009 in een erg gunstige periode vallen: de week van Hemelvaart. In december bezochten we als stichtingsbestuur de kerstmarkt van de Finse kerk in Rotterdam om alvast de sfeer te proeven en contacten te leggen. Vergezeld van de op de kerstmarkt ingekochte Finse versnaperingen en een Finse winterdrank, togen we begin januari 2008 naar de eerste koorrepetitie van het nieuwe jaar en onthulden we met een Powerpoint presentatie de projectnaam en de bestemming van onze reis.
In 2008 werden plannen uitgewisseld met de festivalorganisatie en in mei 2008 brachten we een voorbezoek aan Finland. Tijdens dit voorbezoek kregen we de mogelijkheid om bij de Nederlandse ambassade in Helsinki onze plannen te presenteren. Daarna reisden we per trein naar Vaasa waar we een bezoek brachten aan het festival van dat jaar. We werden zeer gastvrij ontvangen door Erkki Mendelin en Martti Tiainen - onze contactpersonen bij het festival - en kregen alle ruimte om de festivalsfeer te proeven. Bovendien werden we uitgenodigd om deel te nemen aan een persconferentie waarbij we de komst van ons koor voor het volgende jaar alvast mochten aankondigen en toelichten. We bezochten accommodaties en concertzalen, woonden diverse indrukwekkende optredens van allerlei koren en ensembles bij en legden contacten met diverse partijen met wie we te maken zouden kunnen krijgen tijdens de koorreis (transporteurs, toeristeninformatie, restauranthouders, etc.). Tijdens de gesprekken met de festivalorganisatie zetten we ook de grote lijnen van onze festivaldeelname uit: een optreden bij het openingsconcert, een concert van het kamerkoor met werken van Nederlandse componisten en een uitvoering van Ein Deutsches Requiem van Brahms door het grootkoor. Bij het Brahms concert zou worden samengewerkt met het lokale orkest en met een nader te bepalen Finse bariton en Nederlandse sopraan.
| Enkele foto's genomen tijdens het voorbezoek in 2008 |
 |
 |
| Het stadhuis van Vaasa | De grote kerk van Vaasa |
 |
 |
| Concertzaal in het stadhuis | Optreden van barbershopkwartet Realtime in het stadhuis |
 |
 |
| Concert van Semmarit in de gymzaal van een school | De dames van Philomela tijdens hun concert in het stadhuis |
In de tweede helft van 2008 werd veel aandacht besteed aan het opstellen van een financieringsplan. We dienden subsidieaanvragen in bij subsidieverstrekkers waarvan de doelstellingen en het beleid aansloten bij onze eigen projectdoelstellingen en activiteiten. Tevens werd een interne geldwerfactie opgestart onder de leden. Diverse gelegenheidsoptredens, verkoopacties en andere initiatieven leverden een mooie bijdrage op. Daarnaast werden nieuwe donateurs geworven, van wie de donateursbijdrage voor het eerste jaar volledig ten goede kwam aan de Finlandreis. Verder werden definitieve deelnemerslijsten samengesteld, de reisschema's opgesteld, vliegtickets, touringcars en accommodaties geboekt en werden de solisten (sopraan Francis van Broekhuizen en bariton Jorma Hynninen) gecontracteerd.
Het jaar 2008 werd met een zeer positief gevoel afgesloten, waarbij we twee kritische punten in de voorbereiding al konden afvinken: er hadden zich voldoende koorleden aangemeld voor de reis en bovendien hadden we al een aantal positieve beoordelingen van subsidieaanvragen binnen. In principe hadden we nu - vijf maanden voor aanvang van de reis - aan de minimum randvoorwaarden voor de reis voldaan, dus kon er een definitieve "go" worden gegeven voor het project!
De laatste maanden voorafgaande aan de reis werden besteed aan het opstellen van de definitieve concertprogramma's. We konden nog een extra concert inplannen, waarbij het "Campo kwartet" - een kwartet samengesteld uit vier koorleden - kon optreden op een podium in een winkelcentrum in Vaasa. In overleg met dirigent en festivalorganisatie werd het volledige dag-tot-dag programma ingevuld en een draaiboek opgesteld. Ook werd er veel tijd besteed aan het maken van publicaties: Engelstalige informatiefolders over ons koor, achtergrondinfo over de door ons geprogrammeerde stukken voor de festivalorganisatie, toerneeboekjes voor de deelnemers en een persbericht voor de Nederlandse pers. Tenslotte organiseerden we twee excursies: eentje voor meereizende partners op een dag waarop het koor de hele dag aan het repeteren zou zijn en eentje voor het hele gezelschap. Het programma was compleet, de financiën waren rond, het koor had het repertoire onder de knie... tijd om te gaan!
Maandag 18 mei:
Onze dirigente Maria van Nieukerken en het stichtingsbestuur/buitenlandsreiscommissie arriveren een dag eerder dan het koor in Vaasa. We dineren met de festivalorganisatie en wonen vervolgens een repetitie van het orkest bij in het stadhuis.
Dinsdag 19 mei:
Maria en Michael nemen deel aan een persconferentie. Er zijn ook twee
Amerikaanse barbershop kwartetten aanwezig om de pers te woord
te staan: U4eeuh en
Crossroads. Zowel een Fins- als
Zweedstalige krant publiceren de volgende dag een interview met ons.
Maria heeft de eerste repetitie met het orkest (een samenwerking tussen het
Vaasa
City Orchestra en het Seinajoki City Orchestra) en de buitenlandreiscommissie
bereidt de komst van het koor voor in het hotel: hotelkamers worden toegewezen,
informatiepakketjes samengesteld, festivalbadges en maaltijdbonnen opgehaald en
gereserveerde concertkaarten worden gesorteerd.
De bulk van het koor vertrekt vandaag met het vliegtuig naar Helsinki. Kort voor
de landing wordt in de cabine nog het 'Rotterdam!' lied ingezet. De resterende 430 km
tussen Helsinki en Vaasa worden per touringcar afgelegd. Na aankomst bij het hotel
nuttigen we met z'n allen een welkomstmaaltijd en toasten we op de mooie week die
komen gaat.
 |
 |
| Interview gepubliceerd in Vasabladet van 20 mei 2009 (klik voor vergroting). | Interview gepubliceerd in Pohjalainen van 20 mei 2009 (klik voor vergroting). |
 |
 |
| Terwijl de koorleden zich al zingend per vliegtuig en bus richting Vaasa begeven... | ... stelt de buitenlandreiscommissie de informatiepakketten samen. |
Woensdag 20 mei:
Het koor repeteert vandaag Brahms met het orkest in het stadhuis. De
samenwerking verloopt erg plezierig en vanuit beide groepen klinken waarderende
geluiden over elkaars prestaties. Ondertussen gaan de meereizende partners van
koorleden op excursie naar het oude Vaasa en Söderfjärden: een krater die
ongeveer 520 miljoen jaar geleden is ontstaan bij een meteorietinslag en die van
groot geologisch belang is.
's Avonds treedt het koor op als afsluitende act tijdens het openingsconcert
van het festival. We geven een geënsceneerde (en gekostumeerde) uitvoering van
"Rotterdam!": een door Jetse Bremer gecomponeerde medley van echte
Rotterdamse liederen. Als verrassing voor ons Finse publiek hebben we de melodie
van het Finse volkslied in het stuk verweven, nog extra benadrukt door het uitrollen
van een grote Finse vlag die we speciaal voor deze uitvoering van het hotel hadden
kunnen lenen. Ons optreden wordt met veel enthousiasme ontvangen en de door ons
uitgedeelde blokjes Goudse kaas met Nederlandse vlaggetjes vinden gretig aftrek.
Na afloop van dit concert nemen de commissie en dirigente nog deel aan een door
de stad Vaasa georganiseerde receptie met onder andere de burgemeester van Vaasa, de
Nederlandse consul in Vaasa en andere hoogwaardigheidsbekleders. Op de receptie neemt
de Stichting Toonkunst Apollo met genoegen waar dat er in menig Fins revers een Hollands
kaasvlaggetje is gestoken...
 |
 |
| Partnerexcursie naar oud Vaasa en Söderfjärden. | Dirigente Maria van Nieukerken |
 |
 |
| Koorrepetitie van "Rotterdam!" | Optreden tijdens het openingsconcert van het festival. |
 |
 |
| De blokjes kaas vonden gretig aftrek. | Ontmoeting met de consul Yngve Svens op de receptie van de stad Vaasa. |
Donderdag 21 mei:
Het kamerkoor heeft vandaag een inspannende dag met veel repetities en in de middag een concert. Het programma is zeer uitdagend; het repertoire bestaat uit drie zeer verschillende stukken en sferen: de sfeervolle klanken van Ton de Leeuw, de scherpe ritmes van David Porcelijn en de jazzy melodieën van Bill Evans. We voelen ons zeer vereerd dat we zowel de Nederlandse consul (de heer Yngve Svens) als de Nederlandse ambassadeur (de heer Nicolaas Beets) en hun echtgenotes als publiek bij ons optreden mogen verwelkomen. Het concert is een gezamenlijke uitvoering met het Zweedse zeskoppige ensemble Vocado en is bijzonder geslaagd. Het concert zou later nog worden uitgezonden op de Zweeds-Finse radio door de omroep YLE. 's Avonds is onze dirigente aanwezig bij een diner met de burgemeester van Vaasa, de Nederlandse ambassadeur en de consul, en hun echtgenotes. De overige koorleden hebben deze dag geen repetities en maken van de gelegenheid gebruik om diverse concerten van andere deelnemers bij te wonen en kennis te maken met andere takken van koormuziek.
 |
 |
| Kamerkoorrepetitie. | De Nederlandse driekleur wappert bij de toren van de Vaasa church. |
 |
 |
| Samen met het Amerikaanse U4eeuh worden aan de lunchtafel wat nieuwe songs geprobeerd. | Kamerkoorconcert. |
 |
 |
| Uitvoering van Waltz for Debby tijdens het concert van het kamerkoor. | Recensie van kamerkoorconcert in Pohjalainen van 23 mei 2009 (klik voor vergroting). |
Vrijdag 22 mei:
In de ochtend heeft het koor een Brahms repetitie. Aan het eind van de repetitie krijgen
we bezoek van het Amerikaanse Barbershop kwartet Crossroads.
Zij geven een door onze dirigente geregeld verrassingsoptreden voor het koor, waarbij ook de
buitenlandreiscommissie in het zonnetje wordt gezet. Hun spetterende optreden wordt met veel
enthousiasme ontvangen door het koor. Hierna volgt een optreden van het "Campo kwartet" - een
ensemble bestaande uit de vier Toonkunstleden Marloes Campo (sopraan), Trudy van Dinther (alt),
Bas Volkers (tenor) en Jaap Meijer (bas) - in het non-stop festivalprogramma op het podium in
het Rewell-Center. Het kwartet trakteert het grote publiek op een vijftal stukken die de een
aantal eeuwen Nederlandse vokale muziek omvatten: van Josquin Baston (ca. 1515-1576) tot Henk
Badings (1907-1987).
In de middag gaat het hele koor op excursie naar de
Kvarken Archipelago. Een
prachtig natuurgebied dat op de Unesco World Heritage lijst staat. We maken een korte stop bij het
dorp Björkö en rijden daarna door naar Svedjehamn, waar mistflarden de omgeving een mysterieuze sfeer
geven. Korte tijd later breekt de zon door en hebben we fantastisch weer, waardoor we heerlijk
in de omgeving kunnen wandelen en rondkijken en even helemaal tot rust kunnen komen. Iets waar
menig koorlid toch wel aan toe is na alle drukke dagen vol repetities. De dag wordt afgesloten
met een heerlijk en feestelijk diner in het sfeervolle restaurant Salteriet dat wordt vergezeld
van vele muzikale optredens door leden van het koor.
 |
 |
| Barbershop kwartet Crossroads tijdens hun verrassingsbezoek aan onze repetitie | De buitenlandreiscommissie wordt toegezongen door Crossroads |
 |
 |
| Veel publiek in het Rewell Center bij het optreden van het Campo kwartet | Het Campo kwartet in onze nationale kleuren |
 |
 |
| Excursie naar Björköby | Mistflarden boven het water bij Svedjehamn |
 |
 |
| Uitspanning Salteriet | Sfeervolle plek voor ons feestelijk diner |
 |
| Groepsfoto van het koor bij Svedjehamn |
Zaterdag 23 mei:
In de ochtend en het begin van de middag vinden de generale repetitie en volledige doorloop van
het Brahms requiem met koor, orkest en solisten plaats. 's Middags voeren we Ein Deutsches Requiem
uit voor een goed gevulde kerk. Het publiek reageert zeer enthousiast en ook de in het Vasabladet
gepubliceerde recensie is lovend. De Nederlanse sopraan
Francis van Broekhuizen zingt een prachtige sopraansolo afgewisseld met de warme stem van de Finse bariton
Jorma Hynninen.
Na het concert bezoekt het koor het concert van de wereldberoemde
King's Singers, die aansluitend op dezelfde locatie optreden.
Na afloop van hun loepzuivere en in het tweede deel ook erg grappige optreden, verzamelen we ons in de kelder
van de kerk waar we bezoek krijgen van zowel de King's Singers als het barbershop kwartet U4eeuh. Het kamerkoor
zingt voor hen nog het lastige stuk van David Porcelijn en daarna gaan we met z'n allen op de foto. Buiten
voor de kerk geeft U4eeuh een privé performance voor ons koor en daarna gaat ieder zijn eigen weg. In de
loop van de avond verzamelen de meeste koorleden zich in de Ierse pub van het hotel om de laatste avond in Vaasa
nog tot in de vroege uurtjes te kunnen beleven.
 |
 |
| Generale repetitie van Brahms | Brahms concert |
 |
 |
| Jorma Hynninen | Francis van Broekhuizen |
 |
 |
| De samenwerking met het orkest verliep uitstekend | Recensie van Brahms concert in Vasabladet van 25 mei 2009 (klik voor vergroting). |
 |
| Groepsfoto van het koor aangevuld met vier leden van de King's Singers, het totale barbershop kwartet U4eeuh en onze sopraan soliste Francis van Broekhuizen |
Zondag 24 mei:
In de vroege ochtend vertrekken de meeste koorleden met een zeer voldaan gevoel uit Vaasa voor de terugreis naar Nederland. Opnieuw wordt de reis naar Helsinki per bus afgelegd, waarna wordt teruggevlogen naar Schiphol. Enkele leden blijven nog langer in Finland voor een vakantie. Het koor ziet elkaar de volgende week weer op de eerstvolgende repetitie voor het volgende programma: het Stabat Mater van Poulenc!
Het Vaasa Choir Festival werd in 2009 voor de 17de keer georganiseerd. Het festival omvat ieder jaar vele concerten die worden gehouden op diverse concertlocaties, zoals de grote kerk, het stadstheater en het stadhuis, maar er worden ook optredens gehouden op scholen en in de lokale gevangenis. Het festival kent geen competitie, maar heeft als doelstelling om de deelnemers zo veel mogelijk te laten genieten van elkaars optredens en op die manier uitwisseling van muziekculturen en repertoire te realiseren. Het evenement kent internationale bekendheid en is als lid toegelaten tot de nationale organisatie "Finland Festivals" en tot de "International Federation for Choral Music". Jaarlijks zijn er zo'n 2000 tot 3000 deelnemers. Koren die al eerder hadden deelgenomen aan het festival zijn o.a. de King's Singers, Swingle Singers (beiden Groot Brittannië), Wiener Sängerknaben (Oostenrijk), Philomela, Vox Aurea (beide Finland), Realtime (USA/Canada), Lege Artis (Rusland) en Estonian Philharmonic Chamber Choir (Estland).
20 mei 2009, 19:00 uur Vaasa City Hall, Openingsconcert van festival
Toonkunst zingt "Rotterdam!" van Jetse Bremer in een geënsceneerde
setting en met het Finse volkslied erin verweven.
21 mei 2009, 17:00 uur Vaasa Church, Kamerkoor concert
Programma:
1. A cette heur du jour - Ton de Leeuw
2. Waltz for Debby - Bill Evans, arr. Peder Karlsson
3. Sound Poem in Shikara Tala - David Porcelijn
22 mei 2009, 12:40 uur Rewell Center, Optreden Campo kwartet
Programma:
1. Lecker Beetgen en Cleyn Bier - Josquin Baston (ca. 1515-1576)
2. Rozette, deel IV, Celui qui a gaigné ma place - Jan Pietersz. Sweelinck (1562-1621)
3. Gleich zu Gleich - Alphons Diepenbrock (1862-1921)
4. De hoop - Daniël de Lange (1841-1918)
5. Hymnus - Henk Badings (1907-1987)
23 mei 2009, 16:00 uur Vaasa Church, Philharmonisch koor concert
Ein Deutsches Requiem - Johannes Brahms
m.m.v. Vaasa en Seinäjoki City Orchestras,
Jorma Hynninen (bariton) en Francis van Broekhuizen (sopraan)
We zijn als organisatie veel dank verschuldigd aan iedereen die ons geholpen heeft tijdens de voorbereiding en de uitvoering van de reis. Koorleden, dirigent, bestuursleden, meereizende partners, donateurs... ze hebben allemaal hun steentje bijgedragen. Daarnaast willen we uiteraard de volgende instanties heel hartelijk danken die onze reis financieel hebben gesteund:
 |
|
 |
|
|
|
 |
|
 |
|
|
 |
|
 |
 |
De foto's op deze webpagina zijn gemaakt door Lou Wolfs, Rinie Hoff, Erik van Binsbergen, Cees Sterrenburg, Bram van der Meij, Marike Kuiper en Michael Gan. We hebben niet alle fotografen weten te achterhalen, dus als je nog ontbreekt: laat het even weten!
De organisatie
van deze reis lag in handen van de Stichting Toonkunst Apollo.
Het stichtingsbestuur bestaat uit de volgende leden: Michael Gan
(voorzitter), Ton van de Nieuwenhuijzen (secretaris), Ines Lellek
(penningmeester), Harko Stolte en Marike Kuiper.
Contact: debucie@toonkunst.nl