Het Philharmonisch koor Toonkunst heeft een breed repertoire. Het heeft een bijzondere historie waar het gaat om de Matthäus Passion. Zij was het namelijk die, in 1870, dit nu zo beroemde werk voor het eerst in Nederland opvoerde. Hiermee werd de grondslag gelegd voor de nog altijd voortdurende, rijke passietraditie in ons land.
Tegenwoordig voert Toonkunst de Matthäus Passion in principe eens in de twee jaar uit in De Doelen, om zo ook voldoende artistieke ruimte te creëren voor de programmering van andere (grote) koorwerken. Zo streeft Toonkunst ernaar om elk jaar (eenen) twintigste-eeuws werk uit te voeren. Een greep uit het repertoire van het grootkoor van de laatste jaren:
1999 het Magnificat van Luciano Berio
2000 de Cantata Profana van Béla Bartók, en de Psalmus Hungaricus en Mátrai Képek van Zoltán Kodály
2001 Figure Humaine van Francis Poulenc
2002 werken van Alexander Skrjabin, Frank Martin en Arthur Honegger
2003 Friede auf Erden van Arnold Schönberg, Te Deum van Alphons Diepenbrock, Lebensmesse van Jan van Gilse, A Ceremony of Carols van Benjamin Britten, Quatre motets de Noël van Francis Poulenc
2004 Gloria van Francis Poulenc, Geschreven in het teken des kruizes van Chiel Meijering (tekst: Jules Deelder; compositieopdrachten t.g.v. ons jubileum)
2005 War Requiem van Benjamin Britten, i.s.m. Krashna Musika, Delft
2006 Psalmensymfonie van Igor Strawinsky en Cinq Hymnes van Ton de Leeuw
2007 Quid hoc dementiae est van Carlos Michans (wereldpremière)
2007 Een Hollands Requiem (muziek Johannes Brahms, tekst: Jan Rot, wereldpremière)
2008 Der Messias van Georg Friedrich Händel, bewerkt door Wolfgang Amadeus Mozart
2009 Matthäus Passion van J.S. Bach
2009 Ein Deutsches Requiem van Johannes Brahms (uitgevoerd in Finland), Kerstprogramma met het Rotterdams Philharmonsich orkest
2010 Matthäus Passion van J.S. Bach
2010 Tweede symfonie van Gustav Mahler, met het Orkest van het Oosten
2011 Hohe Messe van Johann Sebastian Bach;
2011 Die erste Walpurgisnacht van Felix Mendelssohn Bartholdy
Gebruikte afkortingen:
RPhO: het Rotterdams Philharmonisch Orkest
HGO: het Gelders Orkest
ABS: de Amsterdamse Bach Solisten
BRT-PhO: het BRT Philharmonisch Orkest
AKO: het Amsterdams Kamer Orkest
RBO: het Randstedelijk Begeleidingsorkest
VUO: het VU Orkest
KM: Krashna Musika
PhA: Philharmonie Amsterdam
RYPh: Rotterdam Young Philharmonic
Adams | Harmonium (2008, met PhA) |
Anderson |
A Christmas Festival |
Andriessen, H. | Te Deum, Magnificat |
Bach | Matthäus Passion, Hohe Messe, Magnificat, Weinachtsoratorium, Johannes Passion, Jesu meine Freude, div. Cantates. |
Bank | Episodes de la vie d'un artiste (met het RPhO) |
Barber | Agnus Dei (2008) |
Bartók | Cantata Profana (febr. 2000 met KM o.l.v. Daan Admiraal) |
Beethoven, van | 9e Symfonie (met het BRT-PhO olv. Alexander Rahbari), 2002 met Jaap van Zweden, 2003 met Daan Admiraal |
Berlioz | Troyens-La chasse royale, Lélio ou le retour à la vie d'un artiste, Tristia |
Berio | Magnificat (1999 World Symposion on Choral Music) |
Borodin | Polowetzer Dansen |
Brahms | Ein Deutsches Requiem (1998 o.l.v. D. Admiraal, 2009 o.l.v. Maria van Nieukerken) Motetten Op. 74 (kamerkoor, 1998, 1999) Neue Liebeslieder (2005), Zigeunerlieder (2007), een Hollands Requiem (tekst Jan Rot; 2007) |
Brel | Le port d'Amsterdam |
Britten | St Nicolas Cantata A ceremony of carols War Requiem(2005) |
Bruckner | Mis in e (1999, World Symposion on Choral Music), 2006, Locus iste |
Debussy | Trois Nocturnes (vrouwenkoor) |
Diepenbrock | Te Deum(Serie Fin de Siècle, de Doelen, 2003) |
Duruflé | Requiem |
Dvorák | Te Deum |
Escher | Le vrai visage de la paix (tekst: Paul Eluard) |
Fauré | Requiem (Met het RPhO o.l.v. Claus-Peter Flor; met HGO o.l.v. Daan Admiraal); in april 2001. Cantique de Jean Racine (2004) |
Gilse, Jan van | Eine Lebensmesse(Serie Fin de Siècle, de Doelen, 2003) |
Gluck | Orpheo et Euridice |
Händel | Messiah (dec. 2000) |
Haydn | Die sieben letzten Worte des Erlösers Die Schöpfung (met ABS o.l.v. Marc Minkofski) |
Holst | The Planets (dameskoor, in 1999 met het RPhO o.l.v. Hans Vonk) |
Honegger | Judith, Une Cantate de Noel (2002) |
Janácek | Otcenáš (2007) |
Keijzer | Preghiera Semplice |
Kodály | Psalmus Hungaricus, Mátrai Képek,Pange Lingua (in febr. en juli 2000 o.l.v. Daan Admiraal) |
Leeuw, de | Cinq Hymnes (okt. 1998 o.l.v. Daan Admiraal; 2006) |
Liszt | die Seligkeiten (jan. 1998 met Gert Bierling, orgel o.l.v. Daan Admiraal) |
Mahler | Tweede Symfonie (1999 met VUO o.l.v. Daan Admiraal, 2010 met GO o.l.v. Toshiyuki Kamioka) Derde Symfonie Das Klagende Lied |
Marschner | Hans Heiling (Deutsche Rundfunk) |
Martin | Cantate pour le Temps de Noël (op 23 dec. 1999 met RBO; radio-opname en uitzending 26 december 1999), In Terra Pax (2002) |
Martinu | Legend of the Smoke from Potato Fires |
Mendelssohn | Der Erste Walpurgisnacht (RPhO/Claus-Peter Flor) Elias Oratorium Midsummer Nights Dream (met Concerto Rotterdam o.l.v. Arie van Beek; CD-opname met Jeffrey Tate) |
Messiaen | O sacrum Convivium |
Milhaud | Le Mort d'un Tyran |
Michans | Quid hoc dementiae est (2007) |
Moesorgski | Boris Godoenov |
Mozart | Krönungsmesse; Requiem KV 626 (1998 Smetanazaal Praag o.l.v. Daan Admiraal; april '99 met KM op Slotconcert Zondagochtendserie de Doelen; radio-opname) Mis in c KV427 (nov. 2004) |
Orff | Carmina Burana (in 1997 met RPhO o.l.v. Claus-Peter Flor) |
Pärt | Magnificat |
Poulenc | Stabat Mater, Quatre motets pour un temps de pénitence, Figure Humaine, Un soir de neige, Gloria (2004 met RYPh) |
Puccini | Messa di Gloria(2004 met de RYPh) |
Röntgen | Trilogie (2005, t.g.v. Int. Koren Festival Arnhem; wereldpremière) |
Rossini | Petite Messe Solennelle |
Saint-Saëns | Oratorio de Noël |
Schönberg | A survivor from Warsaw, Friede auf Erden (2002) |
Schubert | Mis in As, Lazarus (in Schubertiade Rotterdam) |
Sjostakovitsj | Dertiende Symphonie (met Toonkunst Amsterdam) |
Smetana | Ženské sbory voor vrouwenkoor |
Stravinsky | Les Noces (in 1997), Mis (juli 1999 t.g.v. het World Symposion on Choral Music). Psalmensymfonie |
Vaughan Williams | A Christmas Carol Fantasy |
Verdi | Messa da Requiem (in 1999 met HGO o.l.v. Lawrence Renes; 2002 met Daan Admiraal; in 2003 in Boedapest) Beroemde Operakoren (in 1999 met het RPhO o.l.v. Wim Steinman t.g.v. het Havenfestival Rotterdam; aug. 2001 Oud Beijerland) |
Verhulst | Mis (Gloria); t.g.v. 175 jarig bestaan van de Maatschappij ter Bevordering van de Toonkunst |
Villa Lobos | Choros 10 |
Vries, de | Areas |
Zelinka | Missa dei Filii |
Uitvoering in Musis Sacrum, Arnhem, 28 febr. 1999
Peter van der Lint, Trouw, 1-3-99
'... Koor en orkest als drager van het drama werden door hem (Lawrence Renes) naar schitterende climaxen geleid. Het koor uit Rotterdam was uitstekend voorbereid door Daan Admiraal. Precies in afwerking en met een mooie menging van de verschillende stemgroepen droeg het koor voor een groot deel bij aan het succes van deze uitvoering. In de helse slotfuga was geen spoor van vermoeidheid hoorbaar, terwijl het in de verschillende fortissimo 'Dies Irae' delen voluit was gegaan ...'
Uitvoering in Concertgebouw Haarlem en Concertgebouw Amsterdam
Albert Brüggen, Haarlems Dagblad, 9 jan. 1999
'... Het Philharmonisch Koor Toonkunst Rotterdam, dat in de koorfinale zo mooi de kroon op deze symfonie zet, laat zich in het begin van de avond in kamerkoorbezetting horen in geestelijke a-capella-werken, die bij Mahlers symfonie aansluiten. Admiraal brengt zijn zangers tot een volle klank, dynamische voordracht en duidelijke dictie....'
Uitvoering in de Westerkerk, Amsterdam
Peter van der Lint, Trouw, 27 febr. 2001
'... In een stampvolle Westerkerk klonk het grootse oratorium zondagmiddag indrukwekkend en meeslepend. Dirigent Daan Admiraal loodste het koor, de Philharmonie Amsterdam en een achttal solisten soepel en helder door Mendelssohns machtige fuga's. Wat vooral opviel in deze 'Elias' was het hoge niveau van het Rotterdamse Toonkunstkoor. Admiraal heeft daar sinds zijn aantreden in 1993 veel werk verricht...'
Uitvoering in de Nieuwe Kerk, Delft, 4 mei 2005
Rien Fröhlich, Delftse Courant
Delft heeft woensdagavond, met het 'War Requiem' van Benjamin Britten in een met 1200 bezoekers stampvolle Nieuwe Kerk, op indrukwekkende wijze de doden herdacht. De ruim 250 zangers en musici ontroerden met een uitvoering die ver uitsteeg boven technische perfectie ...
Daan Admiraal dirigeerde, vanaf het hoog boven de banken gebouwde podium, van opzij het dwars opgestelde 95 musici tellende symfonieorkers en de 120 koorzangers, met sopraansoliste Claudia Patacca, die schitterend gezongen soli afleverde. Zo hield hij oogcontact met Gilles Michels, die voortreffelijk het kamerorkest op de begane grond, ter hoogte van de preekstoel, leiding gaf. Bij de première in 1962 in de kathedraal van Coventry nam Britten die taak waar. Het kamerorkest begeleidt de 2 mannelijke solisten, die de gedichten van Owen zingen. Achter in de kerk zorgde Silvère van Lieshout met het 27 stemmen tellende kinderkoor voor de hemelse klanken van de onschuld.
Rijke muzikale expressiviteit en naadloze precisie zijn de sleutelwoorden. De kerkruimte bleek een ideaal klankgewelf waarin de gigantische muzikale prestatie optimaal tot zijn recht kwam. Uitersten, van fluisterzacht gezongen momenten tot hevige uitbarstingen van koor en orkest vulden de kerk royaal. De negen gedichten van Owen die naar vorm en inhoud wonderwel bij de requiemtekst passen, werden gezongen door de 2 mannelijke solisten. Pascal Pittie viel op door zijn fraaie heldere tenorstem en onopgesmukte voordracht. Bariton Pieter Hendriks voegde daar met warme stem een bescheiden gevoelsdimensie aan toe die bij momenten ademloos maakte. Menigeen kon tijdens het Libera me en het aangrijpende 'Let us sleep now' - met de wetenschap dat Owen een week voor de wapenstilstand, in 1918, in Frankrijk, sneuvelde - de tranen niet bedwingen.
Het bleef lang stil voor het daverend applaus losbarstte. Dit requiem bracht de doden heel dichtbij.
GER VAN DER TANG, Algemeen Dagblad, 2007
ROTTERDAM - Philharmonisch Koor Toonkunst Rotterdam, Rotterdams
Jongenskoor, Prima la Musica, Arjen Leistra, orgel-continuo en
solisten o.l.v. Daan Admiraal in J.S. Bach, Matthäus Passion.
Gehoord: 4 april, de Doelen.
Kommt, Ihr Töchter, helft mir klagen. De inzet van het openingskoor van Bachs Matthäus Passion door Toonkunst Rotterdam vormt altijd weer een bijzonder moment. Want bij dit koor begon in 1870 de vaderlandse Matthäus-traditie. Maar het is niet in die traditie blijven steken. Ooit werden tempi aangehouden die de associatie oproepen van het duwen van een handkar door mul zand. Woensdagavond werkte dirigent Daan Admiraal het ensemble binnen acht minuten door het openingskoor heen. Ter vergelijking: Klemperer deed er in zijn opname uit 1961 bijna twaalf minuten over.
Maar opmerkelijker bij deze Doelen-Matthäus was de sterk geaccentueerde spanning tussen de beschouwelijke, met droefenis geladen gedeelten en de dramatische passages. De overgang van het serene duet So ist mein Jesus naar de woedende fuga Sind Blitze, sind Donner was een bijna schokkende ervaring. Toonkunst, mooi aangevuld door het Rotterdams Jongenskoor in het openings- en slotkoor van deel I, was uitstekend op dreef. Warm, toegewijd in de koralen. Fel, maar gecontroleerd in de heftige volkskoren. Al even voortreffelijk, ook in de vele soli, was het aandeel van het Vlaamse kamerorkest Prima la Musica. En, de hele avond door, dat van continuo-speler Arjen Leistra. Robbert Overpelt, met een mooi, licht timbre, maar hoogst expressief, was een boeiende Evangelist, terwijl Hans de Vries een kapitale vertolking gaf van de Christuspartij. Sonoor, krachtig én genuanceerd.
Van de vier solisten voor de arias en de kleinere rollen, Kristina Vahrenkamp (sopraan), José Scholte (alt), Pascal Pittie (tenor) en Robbert Muuse (bas), maakten de dames het meeste indruk. Vahrenkamp met een fraai, naturel gezongen Aus Liebe, Scholte met Erbarme dich en het smartelijke recitatief Ach Golgotha, unselges Golgotha.
GER VAN DER TANG, Algemeen Dagblad, 2007
Brahms' Ein deutsches Requiem, een werk dat door zijn buitengewone zeggingskracht toch al tot nadenken stemt, krijgt in de hertaling door Jan Rot tot Een Hollands Requiem een extra dimensie. Rot heeft dit Requiem een complete slag omgedraaid, waardoor het hiernamaals het hiernamaals van de nabestaanden wordt: 'Wohl denen die in den deinem Hause wohnen' in deel 4 wordt 'Vrij zijn zij die in onze harten wonen', en 'Hoe heerlijk is de herinnering'. Rot's tekst gaat over het leven van hen die na hen leven.
De uitvoering onder Daan Admiraal, daags na de première in Amsterdam, was schitterend. Met een fenomenaal spelend studentenorkest van de Vrije Universiteit en een uiterst geconcentreerd zingend Toonkunst. Van de solisten maakte vooral de bariton Willem de Vries indruk.
GER VAN DER TANG, Algemeen Dagblad, april 2009
Het lijkt wat overdreven om van een Matthäus-rage te spreken. Maar afgelopen vrijdag bracht Merwe's Oratorium Vereniging Bachs meesterwerk in een afgeladen Antoniuskerk. Zaterdag, in de Papendrechtse Bethlehemkerk, waar Cor de Haan het werk met een projectkoor uitvoerde, was het niet anders. En in Dordrecht stroomde dinsdag voor de uitvoering door Toonkunst Rotterdam niet alleen het middenschip van de Grote Kerk, maar ook het Hoogkoor vol.
Een uitvoering, geleid door Maria van Nieukerken, die men gerust historisch mag noemen. Want de laatste keer dat de Matthäus Passion in de Dordtse kathedraal te horen was, is ruim veertig jaar geleden.
Toonkust Rotterdam staat aan de voet van de vaderlandse Matthäus-traditie: dit koor bezorgde het werk in 1870 zijn Nederlandse première. Gesteund door het voortreffelijke Vlaamse orkest Prima La Musica liet het onder de inspirerend leidende Van Nieukerken prachtige, bij tijden sublieme koorzang horen. Fabelachtig was het natuurgeweld dat het samen met het orkest in Sind Blitze, sind Donner ontketende. En de lastige hordes in de turba-koren, de vaak heftige interventies van ‘het volk’ in de handeling, werden expressief, maar klankrijk en met uiterste precisie genomen.
Robbert Overpelt was een ronduit meesterlijke Evangelist en Pieter Hendriks een imponerende, maar menselijke Christus. Jean-Léon Klostermann (tenor) liet in zijn aria’s een mooi timbre horen en Willem de Vries een fraaie ‘basse noble’ in Mache dich, mein Herze rein. Mooie zang was er ook van Kristina Vahrenkamp (sopraan), terwijl Margriet van Reisen veel dramatische expressie gaf aan de alt-aria’s.
De kleine partijen werden alle door koristen gezongen en alle uitstekend. En de vijftien zangertjes van het Rotterdams Jongenskoor zetten de grote koren van deel I in een heldere glans.